Thứ Sáu, 9 tháng 1, 2026

 NHÀ BÁO “LÁO CÁ” TRONG DÒNG BÁO CHÍ HẢI NGOẠI – MỘT HIỆN TƯỢNG ĐÁNG SUY NGẪM


Trong sinh hoạt báo chí của cộng đồng người Việt hải ngoại, bên cạnh những nhà báo chân chính, tận tụy với sự thật và trách nhiệm xã hội, đáng tiếc vẫn tồn tại một hiện tượng gây nhiều hệ lụy: đó là những người mang danh “nhà báo” nhưng hành xử theo kiểu láo cá, cơ hội và vụ lợi.

“Láo cá” ở đây không chỉ là nói sai sự thật, mà còn là sự tráo trở trong ngòi bút, uốn cong sự thật theo cảm xúc cá nhân, phe nhóm hoặc quyền lợi riêng. Những người này thường khoác lên mình chiếc áo “tự do ngôn luận” nhưng lại sử dụng nó như một công cụ để công kích, bôi nhọ, gây chia rẽ, thậm chí tống tiền tinh thần trong cộng đồng.

1. Khi ngòi bút không còn phục vụ sự thật

Nhà báo chân chính lấy sự thật làm kim chỉ nam. Ngược lại, nhà báo láo cá thường:

  • Cắt xén thông tin, giật tít câu view, thổi phồng hoặc bóp méo sự kiện
  • Đưa tin theo kiểu “nghe nói”, “nguồn riêng”, “tin hành lang” nhưng không kiểm chứng
  • Trộn lẫn tin tức với cảm xúc thù hằn, định kiến cá nhân

Ngòi bút như vậy không còn là công cụ khai sáng, mà trở thành vũ khí gây nhiễu loạn dư luận.

2. Lợi dụng danh nghĩa cộng đồng và chính nghĩa

Một đặc điểm nguy hiểm của loại nhà báo này là thường núp bóng những khẩu hiệu rất đẹp: “vì cộng đồng”, “chống tiêu cực”, “bảo vệ chính nghĩa”, “đấu tranh cho tự do”. Nhưng thực chất, đằng sau là:

  • Thanh toán ân oán cá nhân
  • Bênh vực phe nhóm, phe ta thì che, phe khác thì đánh
  • Dùng bài viết để gây áp lực, tạo scandal nhằm trục lợi

Chính sự lạm dụng chính nghĩa ấy làm cho những giá trị cao đẹp trong cộng đồng bị hoen ố.

3. Gây chia rẽ và làm suy yếu sinh hoạt cộng đồng

Báo chí hải ngoại vốn có vai trò kết nối, gìn giữ tiếng nói và văn hóa của người Việt xa xứ. Thế nhưng, khi những cây bút láo cá chiếm diễn đàn:

  • Hội đoàn bị chia rẽ
  • Cá nhân thiện chí bị tổn thương danh dự
  • Niềm tin của độc giả vào báo chí cộng đồng bị bào mòn

Hệ quả lâu dài là cộng đồng mất phương hướng, sinh hoạt chung suy yếu, và tiếng nói chung bị phân mảnh.

4. Trách nhiệm không chỉ của người viết

Sự tồn tại của nhà báo láo cá không chỉ là lỗi của cá nhân họ, mà còn do:

  • Tòa soạn dễ dãi, thiếu chuẩn mực biên tập
  • Độc giả tiếp tay bằng cách chia sẻ tin giật gân, chưa kiểm chứng
  • Cộng đồng im lặng trước sai trái, ngại va chạm

Báo chí chỉ lành mạnh khi người viết có đạo đức, người đăng có trách nhiệm và người đọc có tỉnh táo.

5. Một lời kêu gọi tỉnh thức

Phê phán nhà báo láo cá không phải để triệt tiêu tự do ngôn luận, mà để bảo vệ giá trị thật của tự do báo chí. Tự do không đồng nghĩa với vô trách nhiệm; ngòi bút không thể đứng trên lương tâm và sự thật.

Cộng đồng người Việt hải ngoại cần:

  • Trân trọng và ủng hộ những cây bút ngay thẳng
  • Thẳng thắn phê bình những hành vi sai trái
  • Nuôi dưỡng một môi trường truyền thông lành mạnh, nhân bản và có trách nhiệm

Chỉ khi đó, báo chí hải ngoại mới thực sự là tiếng nói xây dựng, chứ không phải là công cụ của sự láo cá và chia rẽ.

**NHÀ BÁO LÁO CÁ TRONG BÁO CHÍ HẢI NGOẠI

MỘT VẾT NHƠ CỦA NGÒI BÚT VÔ LƯƠNG**

Báo chí sinh ra để phục vụ sự thật, bảo vệ lẽ phải và nâng đỡ đời sống tinh thần của xã hội. Thế nhưng, trong dòng báo chí hải ngoại của người Việt, đáng buồn thay, vẫn tồn tại một hạng người khoác áo “nhà báo” nhưng hành xử chẳng khác nào con buôn thông tin, dùng ngòi bút như một thứ dao mổ để phục vụ tư lợi cá nhân. Đó là những nhà báo láo cá – một hiện tượng đáng bị lên án công khai và thẳng thừng.

1. Ngòi bút bị bán rẻ cho sự gian trá

Nhà báo láo cá không viết để nói thật, mà viết để đánh thuê, tâng bốc, bôi nhọ và gây nhiễu. Sự thật trong tay họ bị:

  • Bẻ cong theo cảm xúc và thù hằn
  • Cắt xén, chắp vá, thêu dệt thành “tin nóng”
  • Phù phép bằng những cái tựa giật gân, đầy độc địa

Họ không cần chứng cứ, không cần kiểm chứng, chỉ cần một lời đồn là đủ dựng thành bài viết. Ngòi bút của họ không khai sáng, mà đầu độc dư luận.

2. Tự do ngôn luận bị biến thành lá chắn cho vô liêm sỉ

Những kẻ này rất giỏi núp bóng hai chữ “tự do”. Bất cứ ai phản biện hay yêu cầu trách nhiệm đều bị chụp mũ là “bịt miệng”, “đàn áp ngôn luận”. Nhưng sự thật là:

  • Họ đòi tự do cho mình, nhưng chối bỏ trách nhiệm
  • Họ lớn tiếng nhân danh cộng đồng, nhưng coi cộng đồng là con tin
  • Họ kêu gào chính nghĩa, nhưng hành xử đầy mưu mô và ti tiện

Tự do ngôn luận không phải là giấy phép để vu khống, bịa đặt hay khủng bố tinh thần người khác.

3. Ngòi bút như một công cụ tống tiền và thanh toán

Nguy hiểm hơn cả, nhà báo láo cá không chỉ viết bậy, mà còn dùng bài viết như đòn bẩy áp lực:

  • Ai không thuận ý thì bị bêu riếu
  • Ai không “biết điều” thì bị lôi chuyện đời tư ra xé nát
  • Ai chống lại thì bị dán nhãn phản bội, tay sai, phá hoại

Báo chí kiểu đó không khác gì một hình thức bảo kê tinh thần, làm băng hoại đạo đức truyền thông.

4. Phá hoại cộng đồng từ bên trong

Cộng đồng người Việt hải ngoại vốn đã chịu nhiều vết thương lịch sử. Thay vì hàn gắn, nhà báo láo cá lại:

  • Đổ thêm dầu vào lửa
  • Kích động hận thù, nghi kỵ
  • Gây chia rẽ hội đoàn, gia đình, bạn bè

Họ không xây dựng được gì, chỉ để lại đổ nát niềm tin và sự mệt mỏi trong lòng độc giả.

5. Sự im lặng tiếp tay cho cái xấu

Đáng buồn hơn, loại nhà báo này tồn tại được là vì:

  • Có tòa soạn nhắm mắt cho qua
  • Có độc giả thích tin độc, tin bẩn
  • Có những người biết sai nhưng chọn im lặng để “yên thân”

Im lặng trước cái xấu cũng là một hình thức đồng lõa.

6. Đã đến lúc phải gọi đúng tên sự thật

Không thể tiếp tục nhân nhượng. Không thể vì nể nang mà để báo chí cộng đồng bị kéo xuống bùn. Nhà báo láo cá cần bị:

  • Vạch mặt về hành vi, không phải bằng chửi bới, mà bằng sự thật
  • Tẩy chay bằng thái độ không đọc, không chia sẻ
  • Phê phán công khai trong khuôn khổ đạo lý và pháp luật

Ngòi bút không có lương tâm thì sớm muộn cũng tự chôn mình trong sự khinh bỉ của cộng đồng.

KẾT LUẬN

Báo chí hải ngoại không thể là nơi dung dưỡng sự láo cá, gian trá và vô đạo. Nếu không dám nói thẳng, không dám làm sạch từ bên trong, thì chính chúng ta đang phản bội thế hệ đi trước và đầu độc thế hệ mai sau.

Một cộng đồng lành mạnh cần báo chí có lương tâm.
Một ngòi bút bẩn không thể đại diện cho tiếng nói người Việt.

 Duy Văn

LOẠN DANH XƯNG “NHÀ BÁO” TRONG DÒNG TRUYỀN THÔNG HẢI NGOẠI

 LOẠN DANH XƯNG “NHÀ BÁO” TRONG DÒNG TRUYỀN THÔNG HẢI NGOẠI

Một sự đánh tráo nguy hiểm giữa tự do ngôn luận và trách nhiệm xã hội

Xã luận

Trong sinh hoạt truyền thông của cộng đồng người Việt hải ngoại những năm gần đây, một hiện tượng ngày càng rõ nét và đáng lo ngại đang diễn ra: sự loạn danh xưng “nhà báo”. Chưa bao giờ hai chữ vốn mang ý nghĩa nghề nghiệp, trách nhiệm và chuẩn mực này lại bị sử dụng tùy tiện, dễ dãi và thiếu kiểm soát như hiện nay.

Chỉ cần một tài khoản mạng xã hội, một kênh YouTube, hay vài bài viết trên diễn đàn, không ít người đã tự phong cho mình danh xưng nhà báo, ký giả, hay truyền thông đấu tranh. Sự tự phong ấy, nếu không được đặt trong khuôn khổ nghề nghiệp và đạo đức báo chí, không những sai về bản chất, mà còn gây tác hại nghiêm trọng cho đời sống cộng đồng.

Tự do ngôn luận không đồng nghĩa với quyền mạo danh báo chí

Không ai phủ nhận quyền tự do ngôn luận – đó là một giá trị nền tảng của xã hội dân chủ. Tuy nhiên, tự do phát biểu ý kiến cá nhân hoàn toàn khác với việc hành nghề báo chí.

Nhà báo không chỉ là người nói, người viết, hay người phát sóng. Nhà báo là người:

  • Thu thập và kiểm chứng thông tin
  • Tuân thủ chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp
  • Chịu trách nhiệm công luận về những gì mình công bố
  • Không sử dụng truyền thông như công cụ phục vụ tư thù, kích động hay bôi nhọ

Việc núp dưới chiêu bài tự do ngôn luận để mạo danh nhà báo là một sự đánh tráo khái niệm, làm xói mòn niềm tin của công chúng đối với báo chí chân chính.

Khi danh xưng bị lạm dụng

Trong dòng truyền thông hải ngoại hiện nay, không khó để bắt gặp những hiện tượng:

  • Tin đồn được trình bày như tin tức
  • Suy đoán được khoác áo “điều tra”
  • Chửi bới được gọi là “phản biện”
  • Kích động cảm xúc được xem là “đấu tranh”

Thế nhưng, những hành vi ấy lại được nhân danh báo chí. Đây chính là căn nguyên của sự loạn danh xưng, khiến công chúng khó phân biệt đâu là thông tin đáng tin cậy, đâu chỉ là phát ngôn cá nhân được thổi phồng.

Báo chí không phải là cái loa phóng đại sự giận dữ, càng không phải là vũ khí để thanh toán ân oán cá nhân.

Hệ lụy đối với cộng đồng

Sự lạm dụng danh xưng “nhà báo” không chỉ làm tổn hại uy tín của những người làm báo chân chính, mà còn:

  • Gây nhiễu loạn thông tin
  • Làm mất phương hướng nhận thức của người trẻ
  • Đẩy cộng đồng vào vòng xoáy nghi kỵ, chia rẽ và đấu tố
  • Khiến sự thật bị chìm khuất trong ồn ào và giật gân

Đáng lo hơn, khi thông tin sai lệch gây hậu quả, những người mạo danh báo chí thường không chịu trách nhiệm, bởi họ núp sau hai chữ “cá nhân”.


Gọi đúng tên để giữ gìn giá trị báo chí

Một nền truyền thông lành mạnh cần sự phân định rõ ràng:

  • Facebooker, YouTuber, người viết diễn đàn là người phát biểu cá nhân
  • Nhà báo, ký giả là người hành nghề chuyên nghiệp, chịu trách nhiệm xã hội

Danh xưng “nhà báo” không phải là chiếc áo có thể khoác lên tùy tiện. Đó là một cam kết đạo đức, một trách nhiệm trước công chúng, và là lương tâm của người cầm bút.

Kết luận

Xã hội càng mở, thông tin càng nhiều, thì trách nhiệm của người phát tán thông tin càng lớn. Việc gọi đúng tên sự việc, đặt đúng chỗ danh xưng không nhằm hạn chế tự do, mà để bảo vệ sự thật và giữ gìn phẩm giá của báo chí.

Ai không làm báo, xin đừng mạo danh báo chí.
Ai không tôn trọng sự thật, xin đừng nhân danh công luận.

Bởi lẽ, khi danh xưng bị lạm dụng, chính sự thật là nạn nhân đầu tiên.

Duy Văn