NGHỀ THỔI GIÓ

 
 NGHỀ THỔI GIÓ

 

Ở xã Tân Thạnh, Huyện Tân Châu, Tây Ninh người ta truyền nhau rằng muốn được chọn vào đội dư luận viên thì trước hết phải có hai thứ:

1.  Miệng nhanh hơn não,

2.  Ngón tay khỏe hơn lương tâm.

Người nào đạt đủ hai tiêu chí này thì ắt sẽ được “để ý”.

1. Anh Tèo và buổi chiêu mộ kỳ lạ

Tèo vốn là anh sửa xe dưới gốc me, ngày ngày chửi xe không nổ máy, chửi trời nắng, chửi trời mưa, chửi luôn cả khách nếu họ dám chê anh sửa chậm. Ba năm gần đây, Tèo chuyển qua chửi trên Facebook — môn nghệ thuật mới của vùng quê. Mỗi buổi chiều khách thưa, anh mở điện thoại, gặp bài nào “lạ tai” là nhảy vào chiến:

• “Thằng này phản động!”
• “Con kia thiếu hiểu biết!”
• “Nói chuyện vậy là sai định hướng!”

Không cần đọc kỹ, Tèo chỉ cần nhìn tiêu đề — thế là đủ.

Một hôm, xe ông cán bộ tuyên giáo bị thủng lốp ngay tiệm Tèo. Vừa thay vỏ, Tèo vừa lải nhải về chuyện “giáo dục dân trí mạng xã hội”, khiến ông cán bộ nghe mà sáng mắt:

– “Anh nói như vậy… có lập trường đó!”
– “Dạ, tui nói riết quen rồi.”
– “Có muốn góp sức cho xã không?”
– “Xã gì ạ?”
– “Xã hội chủ nghĩa!”

Thế là Tèo được mời đi “lớp tập huấn đặc biệt” của xã.

2. Lớp học nghề… thổi gió

Buổi tập huấn chỉ có ba môn:

Môn 1: Nghệ thuật bình luận 3 giây

Giảng viên nói:

“Không cần đọc bài. Quan trọng là phải bình luận nhanh. Ai đăng gì trái tai, các anh chỉ cần nói ‘đã có cấp trên lo!’ hoặc ‘lo chuyện cơm áo của mấy anh trước đi!’. Càng mơ hồ càng hiệu quả.”

Môn 2: Kỹ năng đổi chủ đề

Ai hỏi thắc mắc, phải lập tức chuyển hướng sang một chuyện khác, thường là:

• “Lực lượng thù địch!”
• “Bọn xấu lợi dụng!”
• “Anh nói vậy ảnh hưởng an ninh quốc gia!”

Môn 3: Cách dùng 100 tài khoản ảo

Mỗi người được phát một danh sách mật khẩu mặc định:
“Vữngtin123”, “Congdongxanh2025”, “Hoàbinhso1”, v.v.
Giảng viên dặn:

“Nhớ đổi avatar cho đa dạng: người già, phụ nữ, người yêu nước, và đôi khi… mèo.”

Kết thúc khóa học, học viên được dặn:

“Đừng cãi bằng lý. Cãi bằng sự kiên trì.”

Tèo nghe mà lòng rộn ràng. Cuối khóa, anh được nhận thẻ “Cộng tác viên định hướng dư luận – cấp xã”. Thẻ in hơi mờ nhưng nhìn vẫn oai.

3. Ngày đầu đi làm

Hôm đầu tiên, Tèo nhận nhiệm vụ: “vào nhóm Facebook Xóm Mía để giải tỏa dư luận về đường làng xuống cấp”.
Dân trong nhóm phàn nàn:

• “Đường ổ gà khắp nơi!”
• “Mưa là ngập tới đầu gối!”

Tèo lập tức vào bình luận:

• “Ổ gà là thử thách ý chí dân ta!”
• “Nước ngập giúp rửa bụi bẩn, có gì đâu!”
• “Các anh chị bị kích động rồi!”
• “Trách nhiệm xây dựng đất nước là của toàn dân, không chỉ chính quyền đâu nha!”

Dân hỏi:

“Ủa vậy tụi tui đóng thuế làm chi?”

Tèo đáp ngay:

“Thuế là để duy trì sự ổn định!”

Nhóm im 5 phút… rồi nổ tung bằng 100 bình luận chửi Tèo.
Nhưng anh vẫn kiên trì — đúng như bài học số 3.

4. Được thăng chức

Nhờ chăm chỉ “đấu tranh”, Tèo nhanh chóng được phân lên nhóm cấp huyện.

Kỹ năng của anh ngày càng siêu:

• Biết nói vòng vo 10 câu mà không trả lời câu hỏi nào.
• Biết xả 20 icon haha để làm đối phương tức chơi.
• Biết biến một chuyện về giá xăng thành… “ổn định xã hội”.

Dần dần, Tèo trở thành “huyền thoại” trong giới dư luận viên: comment không mệt, cãi không ngán, và… không suy nghĩ.

5. Một đêm u tối

Một tối mất điện, Tèo ngồi dưới ánh đèn dầu. Lần đầu tiên lâu lắm, không có Wi-Fi, không có bài cần “định hướng”, không có ai để cãi.

Anh nhìn lại cuộc đời:

• Đường làng vẫn ổ gà,
• Giá xăng vẫn cao,
• Ngập vẫn ngập,
• Người dân vẫn than,
• Còn anh — mỗi ngày đi dập dư luận về… chính những điều mình cũng than.

Anh chợt hỏi mình:

“Không lẽ ta chỉ là người đi thổi gió… để che đám mây đen?”

Nhưng sáng hôm sau, Wi-Fi có lại.
Thông báo hiện lên:
“Nhiệm vụ: tham gia hướng dẫn dư luận về việc mất điện trên diện rộng.”

Tèo thở dài… rồi bấm nút:
“Thật ra mất điện giúp chúng ta biết trân quý ánh sáng.”

Và cuộc đời anh… tiếp tục như cũ ./.

                                                

                                              ******

1.Người đàn ông đứng giữa ngã ba gió

Ở cuối con đường đất đỏ dẫn ra bến sông cũ, có một cái quán lợp tôn méo mó, người trong làng gọi là Quán Gió. Không phải vì gió thổi mạnh, mà vì nơi đó là chỗ người ta đến để nghe gió… được thổi ra bằng miệng người.

Chủ quán tên là Bảy Lộng.

Không ai biết tên thật của ông. Có người nói ông từ miền biển trôi dạt lên, có người bảo ông từng làm cán bộ, cũng có kẻ thề rằng ông từng là thầy giáo. Nhưng Bảy Lộng không xác nhận điều gì. Ông chỉ cười, cái cười mỏng như làn khói thuốc, rồi rót trà.

Bảy Lộng có một nghề rất lạ: nghề thổi gió.

Không phải gió trời, mà là gió lòng người.

Mỗi sáng, ông bày cái bàn gỗ trước quán, đặt lên đó bình trà cũ, vài chiếc ghế nhựa và một tấm bảng viết bằng phấn:

“Ở đây có gió mới – ai mệt mỏi thì ghé nghe.”

Người làng ban đầu cười. Nhưng dần dần, họ đến thật.

Bởi ai cũng mệt.

2.Những người đến nghe gió

Người đầu tiên là ông Tư Chài, một lão ngư già bị cấm ra sông vì “quy hoạch”. Mỗi ngày, ông ngồi bó gối trước hiên nhà, nhìn nước chảy mà như nhìn đời mình trôi mất.

Bảy Lộng rót trà, thổi gió:

“Sông có thể bị chặn, nhưng nước không bao giờ chịu đứng yên. Đời ông cũng vậy, chỉ là đang tìm lối khác để chảy.”

Ông Tư nghe xong, hôm sau chống gậy ra bờ sông, không thả lưới, chỉ ngồi dạy mấy đứa trẻ buộc dây câu. Người ta thấy ông cười lại.

Rồi đến chị Năm Mận, bán rau ngoài chợ, bị đuổi sạp vì “không có giấy phép mới”. Chị khóc ở quán.

Bảy Lộng nói:

“Gió không có giấy phép, nhưng vẫn thổi khắp nơi. Người sống được là người biết đổi hướng khi gió đổi chiều.”

Ba ngày sau, chị đẩy xe rau đi bán dạo trong các hẻm. Lời lãi ít, nhưng không còn ai đuổi.

Tin về quán lan nhanh. Người thất nghiệp, người mất nhà, người con cái bỏ đi, người bị ép im lặng. Họ đến không phải để uống trà, mà để nghe gió.

3.Gió và sự thật

Không phải ai cũng tin Bảy Lộng.

Anh Phước, cán bộ xã, ghé quán một buổi trưa nắng gắt. Anh nhìn tấm bảng, nhíu mày:

“Gió của ông là gió gì? Nói cho hay rồi người ta tin, lỡ họ làm bậy thì sao?”

Bảy Lộng không giận. Ông rót trà, đưa ly cho Phước:

“Cậu nghĩ tôi bán gió. Nhưng thật ra tôi chỉ giúp họ nghe lại tiếng của chính mình.”

Phước cười khẩy:

“Nghe thì nghe, nhưng sống thì phải theo quy định.”

Bảy Lộng đáp nhẹ:

“Quy định giữ cho làng đứng yên. Gió giữ cho con người còn thở.”

Từ hôm đó, quán bị để ý.

Có người bảo Bảy Lộng thổi gió phản động, gieo suy nghĩ “lệch hướng”. Người khác thì nói ông chỉ là kẻ nói chuyện đời cho vui.

Nhưng dân làng vẫn đến.

4.Cô gái không dám nói

Một chiều mưa, Lan xuất hiện.

Lan là con ông Ba Thềm – người gác bến sông. Cô ít nói, mắt lúc nào cũng nhìn xuống đất. Người ta bảo Lan “bị gió tắt trong lòng” từ ngày mẹ mất, rồi bị làng xóm dị nghị vì không chịu lấy chồng theo sắp đặt.

Lan ngồi trước Bảy Lộng rất lâu mà không nói gì.

Ông chờ.

Cuối cùng, cô thì thầm:

“Con sợ nói ra thì mọi thứ sụp đổ.”

Bảy Lộng nhìn mưa rơi ngoài hiên:

“Con biết không, nhà sập vì mục gỗ, không phải vì gió. Gió chỉ làm lộ ra chỗ yếu.”

Lan bật khóc. Lần đầu tiên, cô kể về giấc mơ rời làng, đi tìm nơi có thể viết, có thể nói, có thể sống như chính mình.

Bảy Lộng không khuyên ở, cũng không xúi đi. Ông chỉ nói:

“Gió không giữ ai lại. Gió chỉ chỉ đường.”

5.Ngày gió bị bắt

Một buổi sáng, quán không mở.

Tấm bảng bị tháo. Bàn ghế biến mất. Người ta thì thầm rằng Bảy Lộng bị mời lên xã “làm việc”.

Ông không về nữa.

Quán Gió trở thành một cái hiên trống, gió trời thổi qua, mang theo bụi và lá khô.

Dân làng lại im lặng như cũ.

Nhưng có điều gì đó đã đổi.

Ông Tư vẫn dạy trẻ câu cá. Chị Năm vẫn đẩy xe rau đi khắp xóm. Lan gói ghém đồ, rời làng trong một buổi sáng sương mù.

Không ai tiễn. Nhưng ai cũng nhìn theo.

6.Gió ở nơi khác

Nhiều tháng sau, một bức thư được gửi về cho ông Ba Thềm. Nét chữ của Lan:

“Con đang ở một thành phố lạ. Ở đây, người ta nói rất nhiều. Có người nói thật, có người thổi gió. Nhưng con đang học cách phân biệt. Con viết mỗi ngày. Con kể về làng mình, về Quán Gió, về một người đàn ông không bán gì cả, chỉ trả lại cho người khác tiếng nói của họ…”

Bức thư được chuyền tay trong làng.

Không ai nói to. Nhưng trong ánh mắt họ, có thứ gì đó lay động, như khi cơn gió đầu mùa chạm vào mặt nước.

7.Nghề không bao giờ mất

Nhiều năm sau, ở một góc chợ mới, người ta thấy một cô gái trẻ bày một cái bàn, một bình trà và tấm bảng nhỏ:

“Ở đây có gió – ai mệt thì ngồi.”

Cô không xưng tên. Chỉ cười khi người ta hỏi.

Gió không có chủ.

Gió chỉ có người nghe.

Và nghề thổi gió – dù bị đuổi khỏi một làng, vẫn sẽ mọc lên ở làng khác, trong một con người khác, vào một ngày khác.

Gió không thay được trời.
Nhưng gió có thể đánh thức những cánh buồm đang ngủ.

 

                         Duy Văn

(Editor-in-Chief of Modern Life Magazine)